Het is een feestelijk jaar in Veenhuizen. De Koloniën van Weldadigheid vieren vijf jaar UNESCO Werelderfgoedstatus, én ook Stichting de Nieuwe Rentmeester bestaat vijf jaar. Een bijzonder jubileum dat in het teken staat van ontwikkeling, samenwerking en vooruitkijken.
We nemen u graag mee langs vijf jaar rentmeesterschap in Veenhuizen — een periode van uitdagingen, restauraties en mijlpalen — en laten we zien hoe we met een krachtige impuls werken aan de toekomst.
5 jaar Rentmeesterschap
Directeur Bas Morsink blikt terug op de bestaansgeschiedenis van de organisatie:
Vijf jaar geleden kregen we de sleutel van Veenhuizen. Letterlijk.
In juni 2021 werd het ensemble van tientallen monumentale gebouwen en veertig hectare groen overgedragen aan Stichting De Nieuwe Rentmeester Veenhuizen. Vrijwel gelijktijdig kreeg Veenhuizen samen met drie andere Koloniën van Weldadigheid een plek op de UNESCO Werelderfgoedlijst.
Voor ons was dat het begin van een bijzondere reis. Een reis waarin we niet alleen voor het erfgoed zorgen, maar ook bouwen aan een toekomst voor het dorp. Want met een sleutel krijg je niet alleen toegang tot gebouwen, je krijgt ook verantwoordelijkheid.
“Wie zijn we? Waar staan we voor? En hoe geven we invulling aan zo’n grote opdracht?” Dat waren vragen die meteen op ons afkwamen. In hoog tempo moesten we ons bezit leren kennen en onze rol in het dorp vinden.
De eerste jaren stonden vooral in het teken van aanpakken. Want er lag genoeg werk. We troffen panden aan met lekkages, houtrot en achterstallig onderhoud. Gebouwen stonden leeg of werden antikraak gebruikt en het beheer van het gebied kon beter worden georganiseerd. Kort gezegd: er was werk aan de winkel.
Ook het dorp keek – en kijkt – kritisch mee. Terecht. Rentmeesterschap vraagt om zorg, duidelijkheid en soms ook om lastige keuzes. Erfgoed behouden betekent immers ook afspraken maken. Huur moet worden betaald en zorgvuldig omgaan met monumenten verwachten we van iedereen.
Goed rentmeesterschap doen we samen. Inmiddels staat er een kleine maar krachtige organisatie van zes mensen die dagelijks werkt aan beheer, onderhoud, verhuur en ontwikkeling. En het verschil begint zichtbaar te worden.
We zijn begonnen bij de basis. Panden zijn geschilderd, lekkages opgelost en houtrot hersteld. Het groenbeheer is structureel ingericht: grasmaaien, blad ruimen, boombeheer op orde en sloten en watergangen schoonhouden. Onlangs hebben we bijvoorbeeld de Vijfde Wijk uitgebaggerd en een aantal zieke bomen achter Bitter en Zoet geveld. Geen grote headlines misschien, maar wel het fundament onder een dorp dat toekomst heeft.
Tegelijk kijken we verder dan onderhoud alleen. Het verhaal van de Koloniën van Weldadigheid en van Veenhuizen als UNESCO Werelderfgoed vormt het vertrekpunt voor onze plannen.
Samen met de provincie Drenthe, de gemeente Noordenveld en andere partners investeren we in Veenhuizen als economische motor voor de regio. We restaureren en herbestemmen monumenten en zoeken daarbij bewust naar nieuwe kolonisten: ondernemers en initiatieven die energie brengen naar het dorp. Mensen die iets willen toevoegen en die Veenhuizen verder helpen groeien.
De komende jaren werken we aan een reeks projecten binnen het 10-jarenplan voor restauratie en herbestemming en de Regio Deal. Denk aan de uitbreiding van het Nationaal Gevangenismuseum, de circulaire ontwikkeling van het Maallustcomplex, de herinrichting van het Ambachtscluster en de restauratie van de Elektriciteitscentrale. Ook voor de pastorie, de rooms-katholieke kerk en het monument Vrede en Recht werken we aan nieuwe plannen.
Daarnaast groeit het culturele programma in het dorp. Festivals, kunstprojecten en nieuwe werkplekken voor makers vinden steeds vaker hun plek in Veenhuizen. Tegelijk investeren we in een betere ontvangst van bezoekers, met een nieuwe aanlandplek en een plek voor toeristische informatie aan de Oude Gracht.
Vijf jaar na de start staan we op een mooi punt. De eerste resultaten zijn zichtbaar: het dorp bruist steeds meer en nieuwe ondernemers, initiatieven en samenwerkingen geven Veenhuizen nieuwe energie. We zijn trots op wat er staat. Trots op ons team. En dankbaar voor alle partners met wie we dit samen doen. Maar misschien nog wel belangrijker: we hebben er vooral heel veel zin in.
Want als deze eerste vijf jaar íets hebben laten zien, dan is het dit: Veenhuizen heeft een indrukwekkend verleden. Maar minstens zo veel toekomst.”
Op naar de volgende vijf jaar.
Bas Morsink
Opening Aanlandplek & toast op 5 jaar DNR
Op dinsdag 22 september vieren we het vijfjarig bestaan van onze stichting tijdens de Opening van de nieuwe Aanlandplek van Veenhuizen. In het voormalige schoolgebouw aan de Oude Gracht 2 hebben we het Toeristisch Informatiepunt, een expositieruimte en fietsverhuur gerealiseerd.